ICC – International Contract ConsultingInternational
Contract Consulting

مۆدێلی EPC+F بۆ خاوەنکار چ مانایەکی هەیە؟

مۆدێلی EPC+F لە پڕۆژە گەورەکانی ژێرخاندا زیاتر و زیاتر باس دەکرێت. بیرۆکەکە سادەیە: بەڵێندەر تەنها دیزاین و دروستکردنی دامەزراوەکە ناکات، بەڵکو پارەدارکردنی درێژخایەنیش وەک بەشێک لە هەمان پاکێج دابین دەکات.

ئەم کورتکراوەیە چ مانایەکی هەیە؟

EPC واتە ئەندازیاری، دابینکردن و بیناسازی لە یەک گرێبەستدا و بە بەرپرسیارێتیی یەک لایەن. پیتی F واتە پارەدارکردن: بە شێوەیەکی ئاسایی قەرزێکی درێژخایەنە لە بانکێکی بازرگانییەوە، کە ئاژانسی قەرزی هەناردەی وڵاتی بەڵێندەر گەرەنتی یان داپۆشینی دڵنیایی بۆ دابین دەکات. لە هەنگاریا، دامەزراوەی EXIM، کە موڵکی دەوڵەتە، ئەم ڕۆڵە دەگێڕێت. ئەم زاراوەیە لە پراکتیکی ئەم کەرتەوە سەرچاوەی گرتووە.

قەرزی کڕیار چۆن کار دەکات؟

  • بانک قەرز بە خاوەنکار یان بە بانکەکەی خاوەنکار دەدات، و ئاژانسی قەرزی هەناردە داپۆشینی دڵنیایی بۆ قەرزەکە دابین دەکات.
  • خاوەنکار خۆی لانیکەم 15%ی بەهای گرێبەستەکە وەک پێشەکی دەدات؛ قەرزەکە دەتوانێت تا 85% بگرێتەوە.
  • بەڵێندەر بەپێی پێشکەوتنی کارەکە پارەکانی لە بانکەوە وەردەگرێت، وەک ئەوەی گرێبەستەکەی بە پارەی نەختینە بێت.
  • کاتێک قەرزوەرگر لایەنێکی حکوومی بێت، قەرزدەران بە شێوەیەکی ئاسایی داوای گەرەنتیی سەروەری دەکەن، کە لە عێراق بە گشتی لەلایەن وەزارەتی داراییەوە دەدرێت.

کام ڕێسایانە مەرجەکان ڕێک دەخەن؟

ئاژانسەکانی قەرزی هەناردە لە وڵاتانی ڕێکخراوی هاوکاریی ئابووری و گەشەپێدان (OECD) بەپێی ڕێککەوتنێکی هاوبەش کار دەکەن بە ناوی «ڕێککەوتنی OECD دەربارەی قەرزەکانی هەناردەی بە فەرمی پاڵپشتیکراو». گرنگترین خاڵەکانی ئەو دەقەی لە ساڵی 2026دا کاری پێدەکرێت:

  • پێشەکی بە بڕی لانیکەم 15% و پاڵپشتیی فەرمی بە بڕی لانیزۆر 85%؛
  • ماوەی دانەوەی قەرز بە گشتی لانیزۆر 15 ساڵە، و لە چاکسازییەکانی ساڵی 2023 بەدواوە بە یەکسانی بۆ هەموو وڵاتان جێبەجێ دەکرێت. بۆ پڕۆژەکانی خۆگونجاندن لەگەڵ گۆڕانی کەشوهەوا و پڕۆژەکانی ئاو کە پاشکۆی کەشوهەوا دەیانگرێتەوە، دەتوانێت تا 22 ساڵ بێت، و بۆ وێستگەکانی کارەبا کە دەکەونە دەرەوەی پاشکۆکانی کەشوهەوا و وزەی ئەتۆمی تا 12 ساڵ، لە چوارچێوەی تەمەنی بەرهەمهێنانی دامەزراوەکەدا؛
  • دانەوەی قەرز بە قیستی یەکسان، لانیکەم ساڵانە جارێک، و یەکەم قیست لە ماوەی 12 مانگدا دوای خاڵی دەستپێکی قەرزەکە دەدرێتەوە؛ بۆ وێستگەیەکی کارەبای تەواو، خاڵی دەستپێک بە شێوەیەکی ئاسایی کاتی خستنەکاری وێستگەکەیە؛
  • بۆ ڕێژەی سوودی جێگیر، سوود لانیکەم یەکسانە بەو کەمترین ڕێژەیەی کە مانگانە بڵاو دەکرێتەوە و بە CIRR ناسراوە؛
  • کرێی دڵنیایی ئاژانسەکە بەپێی پۆلێنی وڵات، ماوەی قەرزەکە و پلەبەندیی قەرزوەرگر دیاری دەکرێت.

چی پڕۆژەیەکی EPC+F سەرکەوتوو دەکات؟

  • تێچووی گشتیی ڕوون. پێشنیارەکان باشتر بەراورد دەکرێن کاتێک جگە لە سوود، کرێی دڵنیایی ئاژانسەکە و ڕسوومی بانکیش لەخۆ بگرن.
  • گەرەنتیی پێشبینیکراو. گەرەنتیی سەروەری لە کاتی ئامادەکردنی بودجەدا لەبەرچاو دەگیرێت.
  • پاراستنی گرێبەستیی بەهێز. خودی گرێبەستی EPC بەرژەوەندییەکانی خاوەنکار دەستەبەر دەکات: گەرەنتیی جێبەجێکردن، ماوەی گەرەنتی و غەرامەی دواکەوتن.
  • پەیوەندیی جێگیر لەگەڵ بەڵێندەر. پارەدارکردنەکە بە وڵاتی بەڵێندەرەوە بەستراوە، بۆیە هاوبەشییەکی درێژخایەن و متمانەپێکراو لەگەڵ بەڵێندەر پاڵپشتیی سەلامەتیی پارەدارکردنەکەش دەکات.
  • بەشداریی ناوخۆیی. تێچووە ناوخۆییەکانیش دەتوانرێت لە چوارچێوەی سنووری دیاریکراودا پارەدار بکرێن.
  • پێداچوونەوەی ژینگەیی و کۆمەڵایەتیی شەفاف. لەو پڕۆژانەی زۆرترین کاریگەرییان هەیە، واتە پڕۆژەکانی پۆلی A، هەڵسەنگاندنی کاریگەری لانیکەم 30 ڕۆژ پێش بڕیاری کۆتایی بڵاو دەکرێتەوە، ئەمەش پاڵپشتیی شەفافیەتی پڕۆژەکە دەکات.

هەنگاوە باوەکان

  1. ڕەزامەندی لەسەر پڕۆژەکە، لەوانە گەرەنتیی وەزارەتی دارایی.
  2. هەڵبژاردنی بەڵێندەر بە شێوەی کێبڕکێ.
  3. واژۆکردنی گرێبەستی EPC، کە لەگەڵ دابینبوونی پارەدارکردنەکە دەچێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
  4. پشکنینی ورد لەلایەن ئاژانسی قەرزی هەناردە و بانکەوە.
  5. واژۆکردنی ڕێککەوتنەکانی قەرز، داپۆشینی دڵنیایی و گەرەنتی.
  6. پێدانی پێشەکی.
  7. پارەدانەکان بەپێی پێشکەوتنی کار.
  8. دانەوەی قەرز.

ICC پاڵپشتیی هەماهەنگیی نێوان لایەنەکان و گونجاندنی بەڵگەنامەکان دەکات؛ بڕیارەکانی پارەدارکردن لەلایەن خودی لایەنەکان و لایەنە قەرزدەرەکانەوە دەدرێن.

سەرچاوەکان: OECD Arrangement on Officially Supported Export Credits (2026) · gov.uk – UK Export Finance, Buyer Credit Facility · ekn.se – ئاژانسی قەرزی هەناردەی سوید · exportkreditgarantien.de – زانیاری دەربارەی عێراق · exim.hu – قەرزی کڕیار · OECD-LEGAL-0393 – ڕاسپاردەی ڕێکخراوی هاوکاریی ئابووری و گەشەپێدان دەربارەی پشکنینی وردی ژینگەیی و کۆمەڵایەتی

ئەم وتارە زانیاریی گشتییە و ڕاوێژی دارایی نییە. مەرجە تایبەتەکان هەمیشە لەلایەن لایەنە قەرزدەرەکانەوە دادەنرێن.

هەموو وتارەکان

با دەربارەی پڕۆژەکەتان گفتوگۆ بکەین

بە کورتی پێمان بڵێن لەسەر چی کار دەکەن، ئێمەش هەنگاوەکانی داهاتوو پێشنیار دەکەین.